Hukuk fakültesine yeni başlayacak öğrencilerin internette en çok merak ettiği konulardan biri hiç şüphesiz “Hukuk fakültesinde hangi dersler var?” sorusudur. Lise yıllarında hukuk okumaya karar veren bir öğrenci, üniversiteye başladığında kendisini yalnızca kanun maddelerinin bulunduğu derslerin beklediğini düşünebilir. Oysa hukuk eğitimi; anayasa, medeni hukuk, borçlar hukuku, ceza hukuku, idare hukuku, ticaret hukuku, usul hukuku ve daha birçok farklı hukuk alanını kapsayan oldukça geniş bir eğitimdir. Üstelik bu derslerin her birinin çalışma yöntemi de aynı değildir. Bazı derslerde kavramları sistematik biçimde öğrenmek gerekirken bazı derslerde kanun hükümlerini somut olaylara uygulayabilmek çok daha önemlidir.
Hukuk Fakültesinde Kaç Tane Ders Vardır?
Hukuk fakültelerinde okutulan derslerin tamamı için bütün üniversitelerde geçerli tek bir ders listesi bulunmaz. Üniversitelerin müfredatları arasında bazı farklılıklar olabilir. Bununla birlikte Türkiye’deki hukuk fakültelerinde genel olarak anayasa hukuku, medeni hukuk, borçlar hukuku, ceza hukuku, idare hukuku, ticaret hukuku, medeni usul hukuku, ceza muhakemesi hukuku, icra ve iflas hukuku ve iş hukuku gibi temel hukuk dersleriyle karşılaşılır.
Bunun yanında hukuk fakültelerinde hukuk başlangıcı, Roma hukuku, hukuk tarihi, hukuk felsefesi ve sosyolojisi, milletlerarası hukuk, milletlerarası özel hukuk, vergi hukuku ve benzeri dersler de okutulabilir. Üniversiteye göre derslerin adı, okutulduğu dönem ve zorunlu veya seçmeli olması değişebilir. Bu nedenle hukuk fakültesine başlayacak öğrencinin kendi üniversitesinin güncel ders planını ayrıca incelemesi gerekir.
Birinci Sınıfta Hangi Hukuk Dersleri Var?
Hukuk fakültesinin ilk yılı öğrencinin üniversite hayatına ve hukuk eğitiminin temel mantığına alışmaya çalıştığı dönemdir. Bu nedenle birinci sınıfta karşılaşılan dersler ilerleyen yıllardaki birçok hukuk dersinin temelini oluşturur.
Hukuka Giriş veya Hukuk Başlangıcı, Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk, Roma Hukuku, Hukuk Tarihi ve benzeri dersler öğrencinin hukuk sisteminin temel kavramlarını öğrenmesini sağlar. Özellikle Medeni Hukuk, ilerleyen yıllarda karşılaşılacak birçok özel hukuk dersinin temelini oluşturduğu için öğrencilerin dikkat etmesi gereken derslerden biridir.
Birinci sınıfta öğrencilerin yaptığı önemli hatalardan biri, bütün dersleri yalnızca sınavı geçmek amacıyla çalışmaktır. Oysa ilk yıl öğrenilen “hak”, “hukuki işlem”, “kişilik”, “sorumluluk”, “norm”, “yaptırım” ve benzeri temel kavramlar ilerleyen yıllarda tekrar tekrar karşınıza çıkabilir.
Anayasa Hukuku Neden Önemlidir?
Anayasa Hukuku, devletin temel yapısını, organlarını, temel hak ve özgürlükleri ve devlet-birey ilişkilerini inceleyen temel hukuk alanlarından biridir. Dersin kapsamı oldukça geniş olduğu için öğrenciler başlangıçta konuların fazla olduğunu düşünebilir.
Anayasa Hukuku çalışırken yalnızca maddeleri ezberlemek yerine sistematiği anlamaya çalışmak daha faydalıdır. Devletin temel organlarının görevleri, yasama-yürütme-yargı ilişkisi, temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılması ve anayasal denetim gibi konuların birbirleriyle bağlantısını kurmak, konunun daha kolay anlaşılmasını sağlayabilir.
Medeni Hukuk Neden Zor Görünür?
Medeni Hukuk, hukuk öğrencilerinin ilk yıllarda karşılaştığı en önemli derslerden biridir. Kişiler hukuku, aile hukuku, miras hukuku ve eşya hukuku gibi geniş bir alanı kapsaması nedeniyle öğrencilerin gözünde oldukça büyük bir ders haline gelebilir.
Medeni Hukuk çalışırken konuları ayrı ayrı ezberlemek yerine aralarındaki bağlantıları görmeye çalışmak gerekir. Örneğin bir kişinin hukuki işlem yapabilmesi ile fiil ehliyeti arasındaki ilişkiyi, miras hukukunda mirasçılık ile tereke arasındaki bağlantıyı veya eşya hukukunda mülkiyet hakkının nasıl kazanıldığını sistematik şekilde düşünmek daha kalıcı bir öğrenme sağlayabilir.
Borçlar Hukuku Nasıl Bir Derstir?
Borçlar Hukuku, özellikle özel hukuk alanında ilerlemek isteyen öğrenciler için oldukça önemli derslerden biridir. Sözleşmeler, haksız fiiller, sebepsiz zenginleşme, borcun kaynakları, borcun ifası ve sona ermesi gibi birçok konu bu ders kapsamında incelenir.
Borçlar Hukuku’nda öğrencinin yalnızca kanun maddelerini bilmesi çoğu zaman yeterli değildir. Çünkü sınavlarda ve pratik çalışmalarda öğrenciye bir olay verilebilir ve bu olayda hangi hukuki hükümlerin uygulanacağı sorulabilir.
Bu nedenle Borçlar Hukuku çalışırken “Bu hüküm gerçek hayatta hangi durumda uygulanır?” sorusunu sormak oldukça faydalıdır.
Ceza Hukuku Öğrencileri Neden Zorlar?
Ceza Hukuku, birçok hukuk öğrencisinin özellikle ilgi duyduğu derslerden biridir. Ancak ilgi çekici olması, kolay olduğu anlamına gelmez. Suçun unsurları, kast ve taksir, hukuka uygunluk nedenleri, teşebbüs, iştirak, içtima ve yaptırım gibi birçok kavramın sistematik biçimde öğrenilmesi gerekir.
Ceza Hukuku çalışırken kavramların birbirinden ayrılması büyük önem taşır. Örneğin teşebbüs ile gönüllü vazgeçme, kast ile taksir veya meşru savunma ile zorunluluk hali gibi birbirine yakın görünen kurumların farklarını bilmek gerekir.
Bu nedenle Ceza Hukuku’nda karşılaştırmalı tablolar ve örnek olaylar oldukça faydalı olabilir.
İdare Hukuku Neden Farklıdır?
İdare Hukuku, hukuk fakültesinde öğrencilerin karşılaştığı önemli kamu hukuku derslerinden biridir. İdari işlem, idari eylem, kamu hizmeti, kolluk, idarenin sorumluluğu ve idari yargı gibi birçok konu bu ders içerisinde karşınıza çıkar.
İdare Hukuku’nun öğrenciler açısından zorlayıcı taraflarından biri, çok sayıda kavramın birbirine yakın olmasıdır. Örneğin idari işlem ile idari eylem arasındaki farkı veya kamu hizmeti ile kolluk faaliyetinin özelliklerini birbirinden ayırabilmek gerekir.
Bu nedenle İdare Hukuku çalışırken kavramları tek tek ezberlemek yerine karşılaştırarak çalışmak oldukça faydalıdır.
Ticaret Hukuku Neden Çok Kapsamlıdır?
Ticaret Hukuku, hukuk fakültesinin ilerleyen sınıflarında öğrencinin karşılaşacağı kapsamlı alanlardan biridir. Ticari işletme, şirketler hukuku, kıymetli evrak ve deniz ticareti gibi çeşitli alanları kapsayabilir.
Özellikle şirketler hukukunda çok sayıda kavram ve hukuki kurum bulunması nedeniyle öğrenciler konuların birbirine karıştığını düşünebilir. Bu noktada şema oluşturmak oldukça faydalıdır.
Örneğin bir şirket türünü çalışırken kuruluş, ortakların sorumluluğu, organlar, sermaye, temsil ve sona erme gibi başlıkları ayrı ayrı incelemek konunun zihinde daha düzenli hale gelmesini sağlayabilir.
Hukuk Fakültesinde En Zor Ders Hangisidir?
Bu soruya herkes için geçerli tek bir cevap vermek mümkün değildir.
Bir öğrencinin kolay bulduğu dersi başka bir öğrenci oldukça zor bulabilir. Bazı öğrenciler teorik ve kavramsal derslerde başarılı olurken bazı öğrenciler pratik olay çözmeyi gerektiren derslerde daha başarılı olabilir.
Bu nedenle “Hukuk fakültesinin en zor dersi hangisi?” sorusundan ziyade “Ben hangi çalışma yönteminde daha başarılıyım?” sorusunu sormak daha doğru olabilir.
Örneğin ezber konusunda iyi olan bir öğrenci için teorik ağırlıklı bir ders daha kolay olabilirken, olay çözmeyi seven bir öğrenci için Borçlar veya Ceza Hukuku daha anlaşılır hale gelebilir.
Hukuk Dersleri Nasıl Çalışılmalı?
Hukuk fakültesindeki bütün derslere aynı şekilde çalışmak doğru değildir. Örneğin Anayasa Hukuku’nda konu sistematiğini ve anayasal kurumların birbirleriyle ilişkisini anlamaya ağırlık vermek gerekirken, Borçlar veya Ceza Hukuku gibi derslerde somut olay çözmek çok daha önemli hale gelebilir.
Bununla birlikte bütün hukuk dersleri için ortak bir çalışma yöntemi oluşturulabilir. Öncelikle konuyu okuyun, daha sonra ilgili kanun maddelerini inceleyin, önemli kavramları kendi cümlelerinizle özetleyin ve mümkünse konuyla ilgili pratik olay veya çıkmış soru çözün. Daha sonra öğrendiğiniz konuyu birkaç gün veya hafta sonra tekrar ederek bilgiyi kalıcı hale getirmeye çalışın.
Burada en önemli noktalardan biri de kanun okumayı alışkanlık haline getirmektir. Hukuk öğrencisinin sadece ders kitabına bağlı kalması yerine, kitapta anlatılan konunun kanundaki karşılığını da görmesi hukuk mantığının gelişmesine yardımcı olabilir.
Hukuk Fakülitesinde Dersleri Ezberlemek Yeterli mi?
Hayır. Hukuk fakültesinde belirli bilgilerin ezberlenmesi gerekebilir ancak hukuk eğitimi yalnızca ezberden ibaret değildir. Öğrencinin hukuki bilgiyi somut olaya uygulayabilmesi, olayda hangi hukuki problemin bulunduğunu tespit edebilmesi ve ulaştığı sonucu gerekçelendirebilmesi gerekir.
Örneğin sınavda bir kanun maddesini doğru şekilde yazmanız önemli olabilir. Ancak olayda bu hükmün neden uygulanacağını açıklayamıyorsanız cevabınız eksik kalabilir. Bu nedenle hukuk fakültesinde başarılı olmak isteyen öğrencinin kendisine sürekli olarak “Bu bilgiyi gerçek bir olayda nasıl kullanırım?” sorusunu sorması gerekir.
Hukuk Fakültesindeki Dersler Mezuniyet Sonrasında Ne İşe Yarar?
Hukuk fakültesindeki derslerin tamamının günlük meslek hayatında aynı ölçüde kullanılacağını düşünmek doğru değildir. Ancak fakültede öğrenilen her ders hukukçunun düşünme biçiminin gelişmesine katkı sağlayabilir.
Örneğin avukatlık yapan bir hukukçu ağırlıklı olarak belirli bir alanda çalışsa bile diğer hukuk alanlarından gelen uyuşmazlıklarla karşılaşabilir. Bir kamu kurumunda çalışan hukukçu idare hukuku ve kamu mevzuatıyla daha sık karşılaşabilir. Özel hukuk alanında çalışan bir avukat ise medeni hukuk, borçlar hukuku, ticaret hukuku veya usul hukuku bilgilerini daha yoğun kullanabilir.
Bu nedenle öğrencilik döneminde “Bu ders ileride ne işime yarayacak?” diye düşünerek bir dersi tamamen önemsiz görmek yerine, o dersin hukuk sistemindeki yerini anlamaya çalışmak daha doğru olacaktır.
Sonuç: Hukuk Fakültesinde Ders Sayısından Çok Sistemi Anlamak Önemlidir
Hukuk fakültesinde öğrenciyi çok sayıda ders ve oldukça geniş bir hukuk alanı bekler. İlk başta bu durum göz korkutucu olabilir. Ancak zaman içerisinde derslerin birbirleriyle bağlantılı olduğunu fark etmeye başladığınızda hukuk eğitimi daha anlaşılır hale gelir.
Medeni Hukuk’ta öğrendiğiniz bir kavram ileride başka bir derste karşınıza çıkabilir. Borçlar Hukuku’nda öğrendiğiniz bir kurum Ticaret Hukuku’nda yeniden gündeme gelebilir. Usul hukukunda öğrendiğiniz bir bilgi ise farklı hukuk alanlarında açılan davalarda karşınıza çıkabilir.
Bu nedenle hukuk fakültesinde başarılı olmanın temel yollarından biri, dersleri birbirinden tamamen bağımsız görmek yerine hukuk sisteminin parçaları olarak değerlendirmektir.
Sonuçta hukuk fakültesinde amaç yalnızca bütün dersleri geçmek değildir. Asıl amaç, mezun olduğunuzda önünüze gelen bir hukuki problemi tanımlayabilmek, hangi hukuk alanının devreye girdiğini anlayabilmek ve doğru hukuki çözümü araştırabilmektir.
