KOLLUK YETKİLERİ NELERDİR?

Düzenleme: Kanunilik ilkesi çerçevesinde idare, düzenlemeler yapabilir. İdarenin yaptığı düzenlemelerde kanunilik ilkesi kolluk katı bir şekilde uygulanır. Bunun sebebi yapılan düzenlemelerin kişinin özel alanına ve temel hak ve özgürlüklere müdahale etmesidir. Örneğin, genelevlere ilişkin genel kadın tüzüğü.

İdari işlem tesis etme: İdare, yapılan faaliyetleri yine kanunilik ilkesi çerçevesinde denetleyebilir, erteleyebilir veya yasaklayabilir.

Müeyyide uygulama yetkisi kolluğa özgü değildir. Ancak kolluk faaliyeti alanında tipik ve belirgin olarak ortaya çıkan bir yetkidir. Yaptırımlar daha çok para cezası niteliğindedir. Yapılan faaliyetin niteliğine göre faaliyetten men, kapatma, geçici süreli kapatma, mülkiyetin kamuya geçirilmesi gibi yaptırımlar da olabilir. AY.m.38 ‘idare hiçbir zaman hürriyeti bağlayıcı ceza veremez.’ Adli kollukta cezai yargılama neticesinde bastırıcı nitelikte bir ceza verilirken, idari kollukta kamu düzenini bozmaya yönelik tehditleri ortadan kaldırmaya ve sağlamaya yönelik ceza verilir.
Örneğin, lokantaların genel sağlık sebebiyle belirli bir süreliğine mühürlenmesi.

İdarenin re’sen icra yetkisi; Kolluk, kanunun izin verdiği hallerde kamu düzenini tehdit eden eylem ve durumlar karşısından kendiliğinden harekete geçer ve re’sen icra yetkisini kullanarak kamu düzenini korur ve sağlar. Kolluğun işi, kamu düzenini sağlamak olduğundan yaptığı işler genellikle re’sen icra yetkisini gerektirir. Re’sen icra yetkisi; aslında birel işlem ve yasakların maddi dünyaya aktarılmasıdır. Kumar oynanan veya uyuşturucu madde kullanılan yerleri kapatması (PVSK.m.8) kolluğun re’sen icra yetkisine sahip olduğu hale bir örnek teşkil edebilir. İdari para ceza verilmesi bir idari işlemken; para cezasının idare tarafından tahsil edilmesi idari bir eylemdir ve idarenin re’sen icra yetkisine örnek teşkil eder.

Zor ve silah kullanma: Polis, görevini yaparken, dirençle karşılaşması halinde, direnci kıracak ölçüde zor kullanmaya yetkilidir. Zor kullanma; bedeni kuvvet (doğrudan doğruya bedeni güç kullanma), maddi güç (cop, basınçlı su, göz yaşartıcı gaz) ve kanuni şartlar gerçekleştiğinde silah kullanmak şeklinde gerekleşebilir. Polis, zor ve silah kullanmadan önce; bunu kullanacağına dair bir ihtar yapmalıdır;
ihtara rağmen direnme deva ederse polis zor kullanabilecektir.
Polis, zor kullanma anında 5237 sayılı TCK’nın meşru müdafaaya ilişkin hükümlerinden yararlanır.

Silah kullanma: Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu madde 7/C çerçevesinde “hakkında tutuklama, gözaltı, zorla getirme, yakalama” kararı verilmiş ya da suçüstü yakalamak amacıyla silah kullanmaya yetkilidir. Kendisine karşı silahla saldırıya teşebbüs eden kişiye karşı saldırı riskini ortadan kaldırmak amacıyla duraksamaksızın ateş edebilir.