Kolluk Türleri Nelerdir?
  1. Ana Sayfa
  2. İdare Hukuku

Kolluk Türleri Nelerdir?

KOLLUK TÜRLERİ NELERDİR

Emniyet Teşkilatı Kanunu

Madde 9 – A) İdari polis, içtimai ve umumi intizamı temin etmekle mükellef olan kısımdır.

B) Siyasi polis, Devletin umumi emniyetine taallük eden işlerle mükellef olan kısımdır.

C) Adli polis; asgari tam teşekküllü bir polis karakolu bulunan yerlerde, adli işlerle uğraşmak üzere Emniyet Umum Müdürlüğünce kadrodan ayrılan bir kısımdır.

Tam teşekküllü bir kadrodan daha az kuvvette olan polis teşekküllerinin tamamı veya bir kısmı adli polis olarak tefrik edilebilir.

‒ İdari Kolluk: İdarenin kamu düzeninin bozulmasını önlemeye, kamu düzenine yönelik tehditlerin ortadan kaldırılmasına ve kamu düzeninin yeniden tesisini sağlamaya yönelik yürüttüğü faaliyettir. Ayırt edici özelliği önleyici olmasıdır. Kanuna aykırı yapılan toplantı ve gösteri yürüyüşünün engellenmesi gibi. İçişleri bakanlığına ve emniyet genel müdürlüğüne bağlıdır. İdari kolluk faaliyetlerinden doğan uyuşmazlıklar idari yargıda çözümlenir.

→ Genel İdari Kolluk: Kamu düzenini, tüm unsurlarıyla gerçekleştirmeyi amaçlayan kolluk faaliyetidir. Belediye-zabıtanın yürüttüğü faaliyet buna örnek oluşturur.

→ Özel İdari Kolluk: Kamu düzeninin unsurlarından birine ait, özel bir konuyu, konuyla uyumlu araç ve tekniklerle, konuyla uyumlu yetkilere sahip biçimde düzenlemeye yönelik kolluk faaliyetidir. Örneğin, trafik polisi sadece karayollarındaki güvenliği sağlamakla görevlidir; sahilgüvenlik ekipleri sahildeki güvenliği sağlamaya çalışırlar. Kısaca, konu bakımından bir sınırlama varsa; özel idari kolluk söz konusudur.

→ Hizmet Kolluğu (İkinci Tür Ö.İ.K): Kamu düzeninin unsurlarını aşan, bu unsurlarla doğrudan ilişkisi olmayan bir kolluk türüdür. Hizmet kolluğu farklı bir düzenin korunmasına ait düzenleme – denetleme – müeyyide uygulama yetkisine sahiptir. Örneğin, Orman Kanunu’na göre ormanların korunmasına ilişkin kolluk, yayıncılık kolluğu, ekonomik kolluk. Hizmet kolluğuna ilişkin genel esasları belirlemek zordur; çünkü hizmet kolluklarının her biri ayrı bir özel kanunla yürütülmektedir.

‒ Adli Kolluk: Kamu düzenini bozan ve de suç sayılan eylemlerin işlenmesi halinde harekete geçerek, suç faillerini ve delillerini araştırıp bulur ve bunları adli mercilere teslim ve tevdi eder. Amaçlarından birisi ceza yargılamasını kolaylaştırmaktır; ceza yargılamasının hazırlık soruşturması evresinde büyük bir rol oynar. Bastırıcı bir nitelik arz eder. Adli kolluk kanunların suç saydığı eylemlerin işlenmesinden sonra ve adli kovuşturma amacıyla yürütülen bir faaliyettir; idari kolluğun önleyici niteliğinin aksine, bastırıcı nitelik taşır. Müdahalesi için kamu düzeni muhakkak bozulmuş olmalıdır; düzenin bozulması da bir suçun işlenmesidir. Adli makamların emri altındadır ve uyuşmazlıklar adli yargıda çözülür. Adli kolluk cumhuriyet savcısının emri altında çalışır.

Türkiye’de adli ve idari kolluk birbirinden kesin olarak ayrılmamıştır. Yani polisler hem adli hem de idari kolluk olarak görev yapmaktadır ve bu da bazı sıkıntılara yol açabilmektedir. Bazı durumlarda işin niteliği gereği karışıklık olabilir. Adli polisin olmadığı bir yerde olaya idari kolluk; idari kolluğun olmadığı bir yerde adli kolluk müdahale edebilir. Bu durum adli kolluk yönetmeliğinde de öngörülmüştür.
İkisi de içişleri bakanlığına ve emniyet genel müdürlüğüne bağlıdır.

‒ Siyasi Kolluk: Devletin milli güvenliğin korunması için giriştiği gizli polis faaliyetleridir. Bu faaliyetler Başbakanlığa bağlı MİT’in görevlerini oluşturmaktadır; kamu düzeninin dışındadır. Siyasî polisin görevleri, Devletin ve ülkenin bağımsızlığı ve bütünlüğü ve milletin bölünmezliği gibi devlet ve milletin en yüksek düzeydeki varlık ve birliğini sağlamaya yönelik olduğundan, idari kolluğun görevlerinden tamamen farklıdır.

Kolluk faaliyeti; düzenleme, denetleme, müeyyide uygulama yetkilerinin tümünü içerir. Yani önce işlemler sonra eylemler aracılığı ile yerine getirilen bir faaliyettir. (Bakanlar Kurulundan çıkarılan bir tüzük kolluk faaliyetinin bir parçası olabilir.)

Kolluk makamları, kolluk faaliyeti alanında idari işlem tesis edebilen makamlardır. (BK, İçişleri Bak., İçişleri Bakanı, valiler, belediye meclisi… ) Kolluk personeli ise bu idari işlemleri idari eylemler aracılığı ile hayata geçirir. (polis, jandarma, vs…)

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında