Borçlar Kanununda Satıcının Borçları Nelerdir?

SATICININ BORÇLARI

1. Genel Olarak
2. Satıcının satılanı saklama ve koruma borcu
3. Satıcının satılanın zilyetliğini devretme borcu
4. Satıcının satılanı gönderme borcu
5. Satıcının teslim giderlerini ve gerektiğinde taşıma giderlerini ödeme borcu
6. Satıcının satılanın mülkiyetini geçirme borcu

Genel Olarak

Satıcının satılanın mülkiyetini geçirme ve bu amaçla zilyetliğini alıcıya devretme yükümlülüğü satıcının asıl borcudur.

Zilyetliği devretme fiili ; mülkiyeti geçirme, hukuki bir ilişkidir. Satıcının bu iki asli borcu yanında satılanı saklama, koruma, gönderme, teslim giderlerini ve gerektiğinde taşıma giderlerini ödeme borcu gibi yan borçlarıda vardır.

Satıcının satılanı saklama ve koruma borcu

Bu borç genel prensiplerden ve özellikle dürüstlük kuralından doğar.Kanunla öngörülmemiş olması  önemini azaltmaz. Satıcı satılana özen göstermek, onun muhafazası için gerekli masrafları yapmak, gerektiğinde sigorta ettirmek, depolamak gibi hususlar bu borç kapsamındadır.

Satıcının satılanın zilyetliğini devretme borcu

Zilyetliği devretme (“Zilyetliğin Devri” ifadesiyle “Teslim Etme” aynı anlama gelmektedir.), şeyin alıcının iktidarına geçmesini sağlayacak araçların verilmesi suretiyle olur. Teslim borcu alıcının yetkili temsilcisine de olur.

Teslim borcunun ifa edilmiş sayılabilmesi için satılanın ayıpsız bulunmasının gerekip gerekmediği hususu parça borcu ve çeşit borcu ayrımı yapılarak belirlenir. Parça borcuysa ayıplı olsa da ifa edilmiş sayılır. Cins borcuysa ayıpsız olarak teslim edilmesi gerekmektedir. Aksi halde temerrüte düşer satıcı.

Satıcının satılanı gönderme borcu

Satılan, ifa zamanında kararlaştırılmış ifa yerinden başka bir yerde bulunuyorsa satıcının onu ifa yerine götürmesi asli bir borcudur. Alıcının başka bir yerde olduğu durumdaysa, satıcının gönderme borcu yan borç olmaktadır.

Satıcı, satılanın gönderildiği yere iyi bir durumda varması için gerekli önlemleri almalı, uygun ambalaj yapmalı, taşıma biçimini ve taşıyıcıyı iyi seçmelidir, önemli nedenlerin varlığı halinde taşımayı geciktirebilir.

Satıcının teslim giderlerini ve gerektiğinde taşıma giderlerini ödeme borcu

TBK m.211’e göre aksine sözleşme ve adet yoksa, ölçme ve tartma gibi devir giderleri satıcıya aittir. Gene aynı maddenin hükmünce, gidersiz devir kararlaştırılmışsa, satıcı taşıma giderlerini üstlenmiş sayılır.

Satıcının satılanın mülkiyetini geçirme borcu

Hak ya da iktisadi menfaat ile ilgili her türlü tasarruf yetkisinin alacaklıya devir veya temlikiyle olur.