Hukuk fakültesini kazanan öğrencilerin en büyük meraklarından biri şudur: “Hukuk fakültesinin ilk yılı gerçekten zor mu?” Üniversiteye yeni başlayan bir öğrenci için bu sorunun cevabı genellikle “Evet, alışması biraz zaman alabilir.” şeklindedir. Çünkü hukuk fakültesi, lisedeki çalışma düzeninden oldukça farklı bir eğitim sistemiyle karşılaşabileceğiniz bölümlerden biridir. Çok sayıda yeni kavram, uzun ders kitapları, kanun metinleri, farklı hukuk alanları ve sınavlarda karşılaşabileceğiniz pratik olaylar ilk başlarda gözünüzü korkutabilir. Fakat hukuk fakültesinin birinci yılında yaşanan zorlukların önemli bir kısmı derslerin gerçekten imkânsız olmasından değil, öğrencinin hukuk eğitiminin nasıl çalışılması gerektiğini henüz öğrenmemiş olmasından kaynaklanır.
Hukuk Fakültesinin İlk Yılı Neden Zor Gelir?
Hukuk fakültesine başlayan öğrencilerin önemli bir bölümü üniversiteye kadar belirli bir çalışma sistemine alışmıştır. Bir konuyu okur, önemli yerleri ezberler ve sınavda karşısına çıkacak bilgileri hatırlamaya çalışır. Hukuk fakültesinde ise bu yöntem tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü hukuk derslerinde öğrenciden yalnızca bilgiyi hatırlaması değil, hukuki kavramlar arasındaki ilişkiyi kurması ve öğrendiği kuralları somut olaylara uygulaması beklenebilir.
Örneğin bir kanun maddesinin ne söylediğini bilmek önemli olabilir ancak sınavda size farklı bir olay verildiğinde hangi hükmün uygulanacağını tespit edebilmeniz gerekir. Bu nedenle ilk yılın en önemli kazanımlarından biri, yalnızca dersleri öğrenmek değil, hukukçu gibi düşünmeye başlamaktır.
İlk Sınıfta Hangi Dersler Öğrencileri Zorlayabilir?
Birinci sınıfta okutulan dersler üniversiteye göre değişebilmekle birlikte öğrenciler genellikle Anayasa Hukuku, Medeni Hukuk, Hukuk Başlangıcı, Roma Hukuku, Hukuk Tarihi ve benzeri derslerle karşılaşabilir. Bu derslerin her birinin kendine özgü bir çalışma yöntemi vardır.
Örneğin Medeni Hukuk’ta çok sayıda kavramın birbiriyle bağlantısını anlamak gerekirken, Anayasa Hukuku’nda anayasal kurumların ve temel ilkelerin sistematiğini kavramak önemlidir. Roma Hukuku ve Hukuk Tarihi gibi derslerde ise tarihsel gelişim ve kavramsal bilgiler daha fazla ön plana çıkabilir. Bu nedenle bütün derslere aynı şekilde çalışmaya çalışmak yerine, dersin yapısına göre yöntem belirlemek daha doğru olacaktır.
İlk Yıl Kitapların Kalın Olması Sizi Korkutmasın
Hukuk fakültesine yeni başlayan öğrencilerin ilk karşılaştığı problemlerden biri kitapların hacmidir. Daha önce birkaç yüz sayfalık kitaplarla karşılaşmamış bir öğrenci, yüzlerce hatta bazı derslerde çok daha fazla sayfadan oluşan kaynakları görünce “Bunların hepsini nasıl bitireceğim?” diye düşünebilir.
Burada önemli olan kitabın tamamını bir anda bitirmeye çalışmamaktır. Bir hukuk kitabını roman gibi baştan sona okuyup daha sonra sınavdan önce hatırlamaya çalışmak yerine konuları bölümlere ayırmak ve düzenli şekilde ilerlemek daha faydalıdır. İlk okumada her ayrıntıyı öğrenmek zorunda değilsiniz. Öncelikle konunun genel sistematiğini anlamaya, daha sonra ayrıntıları tamamlamaya çalışabilirsiniz.
Hukuk Fakültesinde Kanun Nasıl Çalışılır?
Hukuk fakültesinde öğrencilerin erken dönemde kazanması gereken en önemli alışkanlıklardan biri kanun okumaktır. Ders kitabında bir hukuk kuralı anlatılırken ilgili kanun maddesini de açıp okumak, teorik bilgi ile kanun hükmü arasındaki bağlantıyı görmenizi sağlar.
Ancak kanun okumak, maddeleri ezberlemek anlamına gelmez. Öncelikle hükmün neyi düzenlediğini, hangi şartlarda uygulanacağını ve hangi hukuki sonucu doğurduğunu anlamaya çalışmalısınız. Daha sonra zaman içerisinde önemli maddeleri zaten daha kolay hatırlamaya başladığınızı görebilirsiniz.
İlk sınıfta kazanacağınız bu alışkanlık, ilerleyen yıllarda oldukça işinize yarar. Çünkü hukuk fakültesinin üst sınıflarında ve meslek hayatında kanun metniyle doğrudan çalışmak kaçınılmazdır.
Ders Notu Tutmak Gerekli mi?
Ders sırasında düzenli not almak oldukça faydalı olabilir ancak hocanın söylediği her cümleyi yazmaya çalışmak doğru bir yöntem değildir. Özellikle hukuk derslerinde öğretim üyesinin yaptığı bir ayrım, verdiği örnek veya dikkat çektiği bir nokta sınav açısından önemli olabilir. Bu nedenle notlarınızda özellikle tanımları, önemli ayrımları, istisnaları, örnekleri ve hocanın vurguladığı noktaları toplamaya çalışabilirsiniz.
Ayrıca kendi notunuzu oluşturmanız, sınav döneminde yüzlerce sayfalık materyali yeniden gözden geçirmek yerine daha kısa ve düzenli bir kaynak üzerinden tekrar yapmanıza yardımcı olabilir.
Hukuk Fakültesinde Ezber Yapmak Gerekir mi?
Evet, hukukta ezber gereken noktalar vardır. Ancak hukuk fakültesini yalnızca ezber yaparak tamamlamaya çalışmak oldukça yorucu olabilir. Çünkü hukukta bir bilgiyi bilmek kadar, o bilgiyi hangi durumda kullanacağınızı bilmek de önemlidir.
Örneğin bir hukuk kurumunun şartlarını ezberleyebilirsiniz. Fakat size verilen olayda bu şartların gerçekleşip gerçekleşmediğini tespit edemiyorsanız bilgi tek başına yeterli olmayacaktır. Bu nedenle ilk sınıftan itibaren “Bu bilgi nerede kullanılır?” sorusunu sormaya alışmanız önemlidir.
İlk Sınıfta Pratik Olay Çözmek Gerekir mi?
Kesinlikle faydalıdır. Pratik olay çözmek, öğrencinin öğrendiği bilgiyi gerçek bir hukuki problem üzerinde kullanmasını sağlar. İlk başlarda pratik olayları çözerken çok zorlanmanız normaldir. Hatta bazen bir sorunun ne istediğini anlamakta bile güçlük çekebilirsiniz.
Bu durumda hemen cevaba bakmak yerine önce olayı kendiniz analiz etmeye çalışın. Olayda kimler var, tarafların hukuki ilişkisi ne, sorun nerede ve hangi hukuk kuralları uygulanabilir? Bu soruları cevapladıktan sonra kanun hükümlerini araştırın ve kendi çözümünüzü oluşturmaya çalışın.
Zaman içerisinde aynı yöntemi tekrar tekrar kullandığınızda olayları daha hızlı analiz etmeye başladığınızı fark edebilirsiniz.
Hukuk Fakültesinde İlk Sınavdan Düşük Not Almak Normal mi?
Evet. Özellikle ilk sınavlarda beklediğinizden daha düşük not almanız dünyanın sonu değildir. Çünkü hukuk fakültesinde sınav sistemine alışmanız zaman alabilir. Lisedeki sınavlardan farklı olarak hukuk sınavlarında sizden yalnızca bilgiyi tekrar etmeniz değil, hukuki değerlendirme yapmanız istenebilir.
İlk sınavdan düşük not aldığınızda “Ben hukuk okuyamıyorum.” sonucuna hemen varmak yerine sınav kağıdınızı inceleyin. Bilgi eksikliğiniz mi vardı? Soruyu mu yanlış anladınız? Cevabı biliyor ancak doğru şekilde ifade edemediniz mi? Zamanı mı iyi kullanamadınız? Pratik olayda hukuki problemi mi tespit edemediniz?
Sorunun nerede olduğunu bulduğunuzda bir sonraki sınava hazırlanmak çok daha kolay olacaktır.
Hukuk Fakültesinde Her Gün Saatlerce Çalışmak Gerekir mi?
Her öğrenci için geçerli bir çalışma saati yoktur. Önemli olan sürdürülebilir bir sistem oluşturmaktır. Bir gün on saat çalışıp sonraki üç gün hiç çalışmamak yerine düzenli olarak dersleri takip etmek, kısa tekrarlar yapmak ve anlamadığınız konuları biriktirmemek daha faydalı olabilir.
Özellikle ilk sınıfta kendinizi başkalarıyla kıyaslamamaya çalışın. Bir arkadaşınızın dört saatte bitirdiği konuyu sizin altı saatte öğrenmeniz başarısız olduğunuz anlamına gelmez. Her öğrencinin öğrenme hızı ve çalışma yöntemi farklıdır. Önemli olan sizin için işe yarayan sistemi bulmanızdır.
Hukuk Fakültesinde Arkadaş Çevresi Önemli mi?
Üniversite hayatında arkadaş çevresi akademik açıdan da önemli olabilir. Özellikle hukuk fakültesinde dersleri birlikte tartışmak, pratik olayları beraber çözmek ve anlamadığınız bir konuyu arkadaşınızın farklı bir şekilde açıklamasını dinlemek faydalı olabilir.
Ancak arkadaş grubunun çalışma sisteminin size uygun olup olmadığını da göz önünde bulundurun. Herkes gece çalışıyor diye sizin de gece çalışmanız veya herkes aynı notu kullanıyor diye sizin de aynı yöntemi kullanmanız gerekmez.
Hukuk Fakültesinin İlk Yılında Yapılabilecek En Büyük Hata Nedir?
Belki de en büyük hata, ilk yılın sadece “nasıl olsa daha çok zaman var” düşüncesiyle geçirilmesidir. Hukuk fakültesi dört yıllık bir eğitim gibi görünür ve öğrenci ilk yılın önemini küçümseyebilir. Oysa ilk yılda oluşturulan çalışma alışkanlıkları ilerleyen yılları doğrudan etkileyebilir.
İlk yıldan itibaren düzenli çalışmayı, kanun okumayı, ders notu oluşturmayı, pratik çözmeyi ve hukuki araştırma yapmayı öğrenirseniz ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıflarda karşılaşacağınız yoğunlukla başa çıkmanız daha kolay olabilir.
Hukuk Fakültesinin İlk Yılı İçin 5 Altın Tavsiye
İlk olarak dersleri biriktirmemeye çalışın. Anlamadığınız bir konuyu “sınav zamanı öğrenirim” diyerek sürekli ertelemek ileride daha büyük bir yük oluşturabilir. İkinci olarak kanun okumayı alışkanlık haline getirin. Üçüncü olarak sadece okuyup geçmek yerine öğrendiğiniz konularla ilgili pratik olaylar çözün. Dördüncü olarak ilk sınav sonuçlarınızı bir başarısızlık göstergesi olarak değil, çalışma sisteminizi geliştirecek bir geri bildirim olarak değerlendirin. Son olarak da hukuk fakültesinde herkesin aynı hızda ilerlemediğini unutmayın.
Sonuç: İlk Yılın Amacı Her Şeyi Bilmek Değil, Hukuk Öğrenmeyi Öğrenmektir
Hukuk fakültesinin ilk yılı zor olabilir. Ancak bu zorluk, çoğu zaman öğrencinin hukuk okuyamayacağı anlamına gelmez. Yeni bir eğitim sistemine, yeni kavramlara ve farklı bir çalışma biçimine alışmaya çalışıyorsunuzdur.
İlk yılın sonunda bütün hukuk dallarını mükemmel şekilde biliyor olmanız beklenmez. Asıl önemli olan, bir hukuk metnini nasıl okuyacağınızı, kanunu nasıl kullanacağınızı, hukuki problemi nasıl tespit edeceğinizi ve sınava nasıl hazırlanacağınızı öğrenmenizdir.
Çünkü hukuk fakültesinde ilk yılın en önemli kazanımı belki de bir dersin finalinden aldığınız not değildir.
Asıl kazanım, “Ben bu hukuk konusunu nasıl öğrenirim?” sorusunun cevabını bulmaktır.
Bunu başardığınızda fakültenin ilerleyen yıllarında karşınıza çıkan zor dersler artık eskisi kadar korkutucu görünmeyecektir.
Kaynakça
- Yükseköğretim Kurulu (YÖK), yükseköğretim mevzuatı.
- Türkiye’deki hukuk fakültelerinin güncel lisans ders planları.
- 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası.
- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu.
- 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu.
- Antalya, Osman Gökhan, “Hukuk Öğrencisinin Pratik Çalışma -ya da Sınav- Olayının Hukuki Çözüm Metoduna Hakim On İki Metodolojik Temel İlke”, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi.
