Satış Sözleşmesinde Maldaki Yarar ve Hasarın Geçmesi
- Genel kural olarak; sözleşmenin kurulmasıyla değil, sözleşme konusu malın zilyetliğinin alıcıya devredilmesiyle birlikte yarar ve hasar alıcıya geçecektir. Taşınmaz satışlarında ise yarar ve hasar geçiş anı tapuda tescilin yapıldığı andır.
a) Taşınır Mallarda
aa) Yasal İfa Yerinde Zilyetliği Devredilecek Mallarda Yarar ve Hasarın Geçmesi
| TBK 208 – Kanundan, durumun gereğinden veya sözleşmede öngörülen özel koşullardan doğan ayrık hâller dışında, satılanın yarar ve hasarı; taşınır satışlarında zilyetliğin devri, taşınmaz satışlarında ise tescil anına kadar satıcıya aittir.
Taşınır satışlarında, alıcının satılanın zilyetliğini devralmada temerrüde düşmesi durumunda zilyetliğin devri gerçekleşmişçesine satılanın yarar ve hasarı alıcıya geçer. Satıcı alıcının isteği üzerine satılanı ifa yerinden başka bir yere gönderirse, yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer. |
TBK 208/1’de görüldüğü gibi yasal ifa yerinde, malın bulunduğu yerde ifa gerçekleşiyorsa, zilyetliğin devrinden önce satıcı yarar ve hasara katlanır. Zilyetliğin geçişi sonrası ise yarar ve hasar alıcıya aittir.
ab) Yasal İfa Yerinden Başka Bir Yere Gönderilecek Mallarda Yarar ve Hasarın Geçmesi
TBK 208/3’te görüldüğü gibi “Satıcı alıcının isteği üzerine satılanı ifa yerinden başka bir yere gönderirse, yarar ve hasar, satılanın taşıyıcıya teslim edildiği anda alıcıya geçer.”
TBK m. 208/3 gereği, hasarın alıcıya geçebilmesi için, satıcının malı göndermek amacıyla elden çıkarması, örneğin nakliyatçıya, ambara, kargoya, postaya vb. teslim etmesi gerekir. Taşıma işini yapan kişi satıcının adamı olmamalıdır. Satıcının kendi adamına malı taşıttırması halinde “teslim” söz konusu olmayacaktır. Yargıtay da satılanın ancak bağımsız bir nakliyeciye teslim edilmesi halinde hasarın alıcıya geçeceğini kabul etmektedir.
Alıcının zilyetliği devralmada temerrüde düşmesi durumunda yarar ve hasarın yine de intihal edeceği açıkça hükme bağlanmıştır.
