Kıta Avrupası Hukuk Sistemi ve İngiliz-Amerikan Hukuk Sistemi
  1. Ana Sayfa
  2. Hukuk Kültür

Kıta Avrupası Hukuk Sistemi ve İngiliz-Amerikan Hukuk Sistemi

Kıta Avrupası Hukuku

Bu hukuk sistemi Roma Hukuku’na dayanır. Kıta Avrupası yada Kara Avrupası olarak adlandırılan Britanya adaları (İngiltere) dışında kalan Avrupa kıtasında uygulanır. İngilizler bu hukuk sistemini “Medeni Hukuk” (Civil Law) sistemi olarak adlandırmaktadır. İmparator Justinianus döneminde (6. yüzyıl) yazılı hale getirilerek Corpus Iuris Civilis adlı eserde toplanmıştır. Kuruluşunda vatandaşlar arasındaki ilişkileri düzenlediğinden temel odak noktası Medeni Hukuk olmuştur.

Yazısız halde bulunan hukuk kuralları zaman içerisinde yazılı hale getirilmiştir. Zaman içerisinde de hukuku yapan merciler olarak yasama organları yazılı olarak kurallar koymuşlardır. Yasama organlarının yaptıkları kanunlar hukukun temel kaynağını oluşturur. Bu hukuk sistemi özel hukuk-kamu hukuku ayrımını benimsemiştir. Özel hukuktan doğan uyuşmazlıklar ve kamu hukukundan doğan uyuşmazlıklar ayrı mahkemelerde ele alınır ve bu mahkemelerin kararları ayrı yüksek yargı mercilerinde temyiz edilir.

Bu hukuk sisteminin önde gelen örnekleri Fransa ve Almanya’dır.

İngiliz-Amerikan Hukuku

Anglo-Amerikan Hukuku veya Common Law (Ortak Hukuk) olarak da adlandırılan bu hukuk sistemi gezici yargıçların verdikleri kararlar (içtihatlar) üzerine inşa edilmiştir. Yargıçların verdikleri kararların kaynağı gelenek hukukudur. Ayrıca hakkaniyet de hukuk kaynağı olarak kabul edilmiştir. Yargıçların somut olaylarda vermiş oldukları kararlar örnek olay – örnek dava (case law) olarak gösterilir ve benzer durumlarda karar verme konumunda olan daha sonraki mahkemeleri bağlar. Zamanla yasamanın gelişmesiyle parlamentonun yaptığı yasalar da hukuk kaynağı olarak ortaya çıkmıştır.

İngiliz-Amerikan hukuku gelenek kurallarını ana kaynak olarak kabul eder. Gelenek hukuku yazılı hale getirilmemiştir. Gelenek hukukunun ne olduğu mahkeme kararlarında ortaya çıkar ve önceki mahkeme kararlarının öğrenilmesi zorunludur. Bu hukuk sisteminde özel hukuk-kamu hukuku ayrımı yoktur. Bireylerin kendi aralarındaki uyuşmazlıklar ve bireylerin devletle aralarındaki uyuşmazlıklar aynı yargı yerlerince çözülür. Bu yargı yerlerinin kararlarına karşı aynı yüksek mahkemede temyize başvurulabilir.

Bu hukuk sistemi İngiltere ve Amerika’nın dışında Avustralya, Kanada, Yeni Zelanda gibi İngilizce konuşan ülkelerde ve eski bir İngiliz sömürgesi olan Hindistan’da uygulanmaktadır.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında