Satıcının ayıptan sorumluluğunun tanımı ve hukuki niteliği
TBK madde 219 : “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.
Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese de onlardan sorumludur.”
Tanım : Ayıp, bir şeyde bulunmaması gereken objektif bozukluklar ve eksiklikler olarak ifade edilir. Bir diğer tanımıysa, aynı cinsten normal eşyada bulunması gereken iyi niteliklerin satılanda bulunmaması ya da bulunmaması gereken kötü niteliklerin bulunmasıdır. Bahsedilen nitelik, o şeyle ilgili olan ve onun değerini etkilediği kabul edilen her türlü iktisadi ve hukuki ilişkilerdir.
Tüm bu tanımlamalar ışığında:
Maddi Ayıp : Bir eşyanın aynı cinsten normal parçalarla karşılaştırıldığında kendi değerini veya elverişliliğini kaldıran/azaltan her türlü niteliklerdir. Satılanın yırtık, bozuk, kırık olması gibi..
Hukuki Ayıp : Satılanın değerini ve ondan beklenen faydaları etkileyen kamu hukukunun koyduğu bir takım sınırlama ve yasaklardan doğan eksikliklerdir. Satılanın hukuka aykırı bir marka taşıması gibi..
Ayıptan Sorumluluğun Hukuki Niteliği
-Satıcı, şeyin değerini veya faydasını azaltan noksanların bulunmadığını ayrıca taahhüt etmesine gerek yok, bu borç kanunen mevcuttur.
-Ayıptan sorumluluğa ilişkin hükümler, emredici nitelikte değildir. Taraflar isterlerse ayıptan sorumluluğu “kaldıran, sınırlayan, genişleten” anlaşmalar yapabilir.
-Satıcının, ayıpsız olarak devretmesine ilişkin borcu, ikinci sırada ve yan borçlardandır.
