Zilyetlik Davalarının Özellikleri ve Örnekler
  1. Ana Sayfa
  2. Eşya Hukuku

Zilyetlik Davalarının Özellikleri ve Örnekler

Ziliyetlik Davalarının Özellikleri

Sadece ve sadece o eşya ya ziliyet olduğunuz ve iradeniz dışında eşyaya saldırı veya gasp olduğu nu ıspat etmeniz gerekir. Küçük bir ıspattır. Fiili bir durumun kanıtlanması gerekir. Kanun koyucu bu davaları 2 ye ayırır.

Gasp halinde açılacak davalar:

Geri verme davası ve tazminat davasıdır. Geri verme davalarında rızası olmadan ziliyetine son verilen kişi, gasp edilen malı kendisine geri verilmesini talep eder. MK 982/I de “Başkasının ziliyet bulunduğu bir şeyin gasp eden kimse o şey üzerinde üstün bir hakka sahip olduğunu idda etse bile onu geri vermekle yükümlüdür.” Der.

MK 982/II de ise bu kurala bir istisna getirmiştir. “Davalı o şeyi davacıdan geri almasını gerektirecek üstün bir hakka sahip olduğunu derhal ispat ederse onu geri vermekten kaçınabilir.” Derhalden kasıt kural olarak duruşma esnasıdır.

Örn: A nın saatini B gasp etmiştir. Sonra A, B den saati gasp etmiştir. B de gasp eden A ya karşı dava açmıştır. Normalde B Öncede ziliyet olduğunu ve onun rızası dışında elinden çıktığını kanıtlarsa iade etmesi gerekir. Burada A saatin kendisine ait olduğunu ispat ederse. Mesela saatin arkasında A nın adı, aldığı tarih v.s yazıyorsa B saati A ya vermek zorundadır.

– Gasp halinde geri verme davalarını ziliyetlik sıfatına sahip olan dolaylı yada dolaysız ziliyetlerden herbiri açabilir.
– Geri verme davası sadece gasp fiilini gerçekleştiren gaspçıya karşı veya onun külli haleflerine karşı açılabilir. Gasp edenin Cüzi haleflerine karşı açılamaz.

Örn: B, A nın fularını çaldı ve kaçtı. B öldü. Fular mirasçılarana kaldı. Bu durumda A mirasçılarına karşı dava açabilir. Fakat B ölmeden fulara C ye sattı ise A, C ye karşı bu davayı açamaz. Çünkü B nin mirasçıları Külli halefken C ise Cüzi haleftir. C ye karşı ise Taşınır yada istihkak davası açabilir.

– Tazminat davası bir ziliyetlik davası değildir. Çünkü tazminat davasını açabilmek için borçlar hukukuna göre haksız fiil sayılması gerekir. Gasp ın kusurlu olması gerekir. Bir zarara uğraması gerekir ve bunun kanıtlanması gerekir. Tazminat davası geri verme davasıyla beraber açılmaması gerekir. Çünkü tazminat davası geri verme davasının tabi olduğu süreye tabi değildir. Tazminat davası borçlar hukukun daki haksız fiil zamanaşımı sürelerine tabidir. Yani 2 yıl ve 10 yıl sürelerine tabidir.

Saldırı halinde açılacak davalar:

Saldırının sona erdirilmesi, saldırının önlenmesi ve tazminat davalarıdır.

Saldırının Önlenmesi davası: Bir saldırı henüz mevcut değilse fakat saldırının olacağına dair ciddi belirtiler varsa, Saldırının önlenmesi davası açılabilir.

Örn: Fabrika atıklarını biriktiriyor. Bizim bahçemize atacak ve bu bariz belli ise saldırının önlenmesi davası açılacak.

Saldırının sona erdirilmesi: Bir saldırı başlamış ve devam ediyorsa, saldırının sona erdirilmesi davası açılır.

Örn: Fabrika atıklarını bahçemize döküyorsa, saldırının sona erdirilmesi davası açılır.

Tazminat davası: Burada konu bütünlüğü açısından yazılmıştır. Borçlar hukuku kurallarına göre açılacak davalardır.

Ziliyedin gasp veya saldırı fiilinin ve failini öğrenmesinden başlayarak 2 ay. Ve herhalde fiilin işlenmesi üzerinde 1 yıl geçmesi ile dava açma süresi düşer. Hak düşürücü süre öngörülmesinin sebebi eski ziliyetlik durumunun sağlanmasının amaç olmasıdır.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?
İlginizi Çekebilir

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında