Sendikalar Hukuku / İş Hukuku
  1. Ana Sayfa
  2. 4.Sınıf

Sendikalar Hukuku / İş Hukuku

Sendikalar Hukuku

Kuruluş, Sendika Ve Konfederasyon Kavramları

Kuruluş Kavramı

Kuruluş; sendika ve konfederasyonları ifade eder.

Sendika Kavramı

a) Tanım:

Sendika; işçilerin veya işverenlerin çalışma ilişkilerinde, ortak ekonomik ve sosyal hak ve çıkarlarını korumak ve geliştirmek için en az 7 işçi veya işverenin bir araya gelerek bir işkolunda faaliyette bulunmak üzere oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kuruluşlardır.

b) Unsurları:

Ortak Amaç:

Çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın sendikalar ve üst kuruluşlar kurma hakkına sahiplerdir. O halde, sendikaların ortak amacı, üyelerinin ortak hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmektir. Sendikalar, bu amacı gerçekleştirmek için, tüzüklerinde yer alan konularda serbestçe faaliyette bulunur. Sendikalar, tüzükleriyle belirlenen amaçları dışında faaliyette bulunamaz. Sendikalar, ticaretle uğraşamaz.

Serbest Kuruluş:

Anayasa’ya göre sendikalar önceden izin alınmaksızın kurulur. Sendikalar, kurucularının kuruluşun merkezinin bulunduğu ilin valiliğine dilekçelerine ekli olarak kuruluş tüzüğünü vermeleriyle tüzel kişilik kazanır.

Bağımsızlık:

Devlet, siyasi partiler, dini kuruluşlar ve diğer kuruluşlar sendika faaliyetlerine müdahalede bulunamaz. Bu bağlamda, sendikalar; kamu kurum ve kuruluşları, siyasi partiler, esnaf ve küçük sanatkâr kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz.

Sendikalar, işçi ve işveren kuruluşlarına karşı da bağımsızdır. Bu sebeple, işçiler ve işçi kuruluşları işveren kuruluşlarına, işveren kuruluşları da işçi kuruluşlarına üye olamaz; gerek doğrudan doğruya, gerek temsilcileri veya mensupları veya araya koyacakları diğer kimseler aracılığıyla biri diğerinin kurulmasına, yönetim ve faaliyetine müdahalede bulunama. Buna sendikal saflık ilkesi denir. Ayrıca, işçi kuruluşları, işverenler ve işveren kuruluşlarından; işveren kuruluşları da işçilerden ve bu işçi kuruluşlarından yardım ve bağış alamaz.

Cumhuriyetin Niteliklerine ve Demokratik Esaslara Uygunluk:

Anayasa’ya göre, sendikaların tüzükleri, yönetim ve işleyişleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz.

Özel Hukuk Tüzel Kişiliği:

Sendikalar, birer özel hukuk tüzel kişisidir.

Konfederasyon Kavramı

Konfederasyon, değişik işkollarında en az 5 sendikanın bir araya gelerek oluşturduğu tüzel kişiliğe sahip kuruluşu ifade eder. Anayasa’ya göre, çalışanlar ve işverenler, üyelerinin çalışma ilişkilerinde, ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini korumak ve geliştirmek için önceden izin almaksızın üst kuruluşlar kurma, bunlara serbestçe üye olma ve üyelikten serbestçe çekilme haklarına sahiptir. Dolayısıyla, konfederasyon, anayasal dayanağı olan ve tüzel kişiliğe sahip kuruluştur. Tıpkı sendikalar gibi, konfederasyonların da tüzükleri, yönetim ve işleyişleri, Cumhuriyetin temel niteliklerine ve demokrasi esaslarına aykırı olamaz.

Ragıp Karakuş, “İş Hukuku Ders Notu”, s. 116, www.ragipkarakus.com (19.09.2021).

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında