Normal Çalışma Süresi / İş Hukuku

Normal Çalışma Süresi

1. Genel Olarak

Genel bakımdan çalışma süresi haftada en çok 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Buna göre, haftada 6 gün çalışılan işyerlerinde günlük çalışma süresi 7,5 saattir. Haftanın iş günlerinden birinde kısmen çalışılan işyerinde, kalan süre çalışılan gün sayısına bölünerek günlük çalışma süreleri belirlenir. Örneğin, cumartesi günü 5 saat çalışılan bir işyerinde haftanın diğer işgünlerinde çalışma süresi 8 saattir.

2. Yoğunlaştırılmış İş Haftası ve Denkleştirme Süresi

İşçiler bazı haftalar 45 saatin üzerinde çalıştırılabilirler. Bu haftalara yoğunlaştırılmış iş haftası denir. Tarafların anlaşması ile haftalık normal çalışma süresi, işyerlerinde haftanın çalışılan günlerine, günde 11 saati aşmamak koşulu ile farklı şekilde dağıtılabilir. Bu halde, 2 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz. Bu 2 aylık süreye denkleştirme süresi denir. Örneğin, bir işçi 5 hafta boyunca 66 saat (66×5=330 saat); 6. hafta 30 saat çalıştığı takdirde, 7. hafta ve 8. haftaları çalışmadan geçirebilir (360/8=45 saat). Yönetmeliğe göre, işyerinde yoğunlaştırılmış iş haftası uygulamasına ilişkin anlaşma, yazılı yapılmalıdır. Denkleştirme dönemi içinde günlük ve haftalık çalışma süreleri ile denkleştirme süresi uygulamasının başlangıç ve bitiş tarihleri işverence belirlenir. Denkleştirme süresi, toplu iş sözleşmeleri ile 4 aya kadar artırılabilir. Turizm sektöründe 4 aylık süre içinde işçinin haftalık ortalama çalışma süresi, normal haftalık çalışma süresini aşamaz; denkleştirme süresi toplu iş sözleşmeleri ile 6 aya kadar artırılabilir.

3. Özel Durumlar

İş Kanunu’nda yer alan çalışma sürelerine ilişkin genel kurala işçinin sağlığını koruma amacıyla veya işin niteliği dikkate alınarak bazı özel düzenlemeler yapılmıştır:

  • Sağlık Kuralları Bakımından Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmeliğe göre; kurşun ve arsenik işlerinde çalışan bir işçi günde ancak 7,5 saat (m. 4); cıva işlerinde çalışan işçi günde ancak 6 saat çalıştırılabilir.
  • Yer altı maden işlerinde çalışan işçilerin çalışma süresi; günde en çok 7,5 saat; haftada en çok 37,5 saattir.
  • Zorunlu ilköğretim çağını tamamlamış ve örgün eğitime devam etmeyen çocukların çalışma saatleri günde 7 ve haftada 35 saatten; sanat, kültür ve reklam faaliyetlerinde çalışanların ise günde 5 ve haftada 30 saatten fazla olamaz. Bu süre, 15 yaşını tamamlamış çocuklar için günde 8 ve haftada 40 saate kadar artırılabilir.
  • Okul öncesi çocuklar ile okula devam eden çocukların eğitim dönemindeki çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak üzere, en fazla günde 2 saat ve haftada 10 saat olabilir. Okulun kapalı olduğu dönemlerde ise çalışma süreleri günde 7 ve haftada 35 saatten fazla olamaz; 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saate kadar artırılabilir.
  • Gebe Yönetmeliği’ne166 göre, gebe, yeni doğum yapmış ve emziren işçi, günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz.

Ragıp Karakuş, “İş Hukuku Ders Notu”, s. 75-76, www.ragipkarakus.com (19.09.2021).

Aradığınızı Aşağıdaki Arama Motoruna Yazabilirsiniz

%d blogcu bunu beğendi: