Kamu Hizmetine Egemen Olan Temel İlkeler Nelerdir?
  1. Ana Sayfa
  2. İdare Hukuku

Kamu Hizmetine Egemen Olan Temel İlkeler Nelerdir?

KAMU HİZMETİNE EGEMEN OLAN TEMEL İLKELER

Bu konuda kanuni bir düzenleme bulunmamaktadır, ilkeler içtihatlardan ve öğretiden çıkarılmıştır.

 

A. SÜREKLİLİK VE DÜZENLİLİK

Yapılmasında kamu yararı bulunan faaliyetler, yani kamu hizmetleri sürekli ve düzenli bir biçimde yürütülmelidir. Bu faaliyetlerin sürekli ve düzenli olmaması durumunda kamu yararının gerçekleşmemesi gibi bir tehlike vardır.

Süreklilik unsuru her bir kamu faaliyetinde nitelik değiştirebilir. Sürekliliğin 7 gün 24 saat olması gerekmez; örneğin eğitim hizmeti 7/24 yürümez; yılın belli aylarında; haftanın belli günlerinde; günün belirli saatlerinde gerçekleşir. Ancak bu durum sürekli olmadığını göstermez, eğitim hizmeti düzenli olarak sunulmaktadır. İdarenin yakın denetim ve gözetimi altında, özel kişilerin yürüttüğü faaliyetlerde de bu ilke uygulanır. (özel hastane, özel okul gibi) Bu ilkenin sonucu olarak ‘memurlara diğer kamu görevlilerine grev yasaktır’ kuralı ortaya çıkmıştır. Yine bu ilke sonucunda, imtiyaz sözleşmelerinde hizmetin aksaması durumunda idare işletmeye geçici olarak el koyabilir.
Kamu hizmetlerinin her alanında bu ilke geçerlidir.

 

B. EŞİTLİK VE TARAFSIZLIK

Kamu hizmeti bireylere ve toplumlara eşit ve tarafsız bir şekilde sunulmalıdır. Ay.m.10’daki eşitlik ilkesi burada da geçerlidir. Hizmetten yararlananlar için kamu hizmeti eşit şartlarda kurulmalıdır. Bazı durumlarda hizmetin niteliği gereği belli ayrımlar haklı olabilir.

 

C. UYARLAMA (DEĞİŞKENLİK)

Kamu hizmetinin sunulduğu toplumda; toplumsal, ekonomik ve teknolojik şartlar değişkenlik gösterebilir. Bu sebeple kamu hizmetleri değişen şartlara uyarlanmalıdır. Bu ilkeye göre; hem toplumsal hem teknolojik açıdan söz konusu olan ihtiyaçlara hizmetin uyarlanması gerekecektir. Bu ilkenin hizmetten yararlananlar için iki sonucu vardır:

‒ Hizmetten yararlananlar, uyarlamayı idareden her zaman talep edebilir. İdare, bu talebin gereğini yerine getirmek zorundadır.

‒ Hizmetten yararlananlar, idarenin hizmeti günün şartlarına uyarlamak için yapacağı değişikliklere katlanmak zorundadırlar. Değişikliğin yapılmasını istemeseler dahi, idareden değişikliğin yapılmaması yönünde bir talepte bulunamazlar.

 

D. BEDELSİZLİK (MECCANİLİK)

İdare, sınırlı sayıda kamu hizmetini yürüttüğü dönemlerde, hizmetten yararlananlardan bir bedel talep etmemekteydi. Bugün bile, klasik nitelikli bazı kamu hizmetleri parasız olarak yürütülmektedir.
Örneğin devlet okullarında yapılacak ilköğretim parasızdır. Ancak bugün idarenin üstlendiği kamu hizmetlerinin çoğalması ve hizmetten yararlananların artmasıyla birlikte belli hizmetlerde katılma payı alınmaktadır. İdarenin kamu hizmetlerinin kullanılması nedeniyle aldığı bedel, piyasa şartlarında oluşan maliyet + kâr şeklinde hesaplanmamakta; hizmetin maliyetine bir katkı olarak hesaplanmaktadır.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında