Borçlar Hukukunda “Kabul” Nedir? Kabulün Hüküm ve Sonuçları
  1. Ana Sayfa
  2. Borçlar Hukuku (Genel)

Borçlar Hukukunda “Kabul” Nedir? Kabulün Hüküm ve Sonuçları

BORÇLAR HUKUKUNDA “KABUL”

TANIM: Öneriye uygun olarak sözleşmenin meydana gelmesine kesin bir şekilde imkân sağlayan, varması gerekli, tek taraflı irade açıklamasına denir.

Kabul tek taraflı, kurucu yenilik doğuran bir haktır. Kabul beyanı, yenilik doğuran bir hakkın kullanılmasıdır. Muhatabın kabul beyanını, öneri sahibine yöneltmesi gerekir. Kabul, sözleşmenin kurulması yönünden zaman itibariyle ikinci irade beyanını oluşturur.

Kabul beyanının içeriğinin öneriye uygun olması gerekir. Kabul, önerinin içerdiği esaslı noktaları genişletiyor, daraltıyor veya değiştiriyorsa, bu önerinin reddi ya da yeni bir öneri sayılır.

Kabul beyanı önerene, kabul süresi içinde varmalıdır. Süre geçmişse, kabul beyanı yeni bir öneri olarak değerlendirilebilir. Şartlı kabul de yeni bir öneri sayılabilir. Kabul beyanı, önerinin içerdiği yan noktalardan sapmakta ise, yeni bir öneri olarak değerlendirilmez, farklılıklar düzenleyici hukuk kuralları uygulanmak suretiyle giderilir, sözleşme kurulmuş olur.

Açık ve Örtülü Kabul Beyanı:

Açık kabulde, kabul iradesi muhatabın tereddüdüne ve yoruma yer vermeyen açık bir beyan ile yapılır. Örtülü kabulde, kabul beyanı ya kabul iradesini gösteren aktif bir fiil ve davranışla ya da pasif bir susma fiiliyle yapılır. Belirli bir gazeteciden her gün belirli bir gazeteyi alan kimsenin gazeteciye yaklaşırken gazetenin kendisine verilmesi, kendisinin de parayı tezgâhın üzerine koyarak gazeteyi alması örtülü kabule örnek gösterilebilir.

Susma fiili, ilke olarak kabul şeklinde yorumlanamaz. Hukuken cevap vermek zorunda kalan muhatabın susması, kabul sayılır. Örnek olarak vekâlet sözleşmesi gösterilebilir. TBK mad. 503: Kendisine bir işin görülmesi önerilen kişi, bu işi görme konusunda resmi sıfata sahipse veya işin yapılması mesleğinin gereği ise ya da bu gibi işleri kabul edeceğini duyurmuşsa, bu öneri onun tarafından hemen reddedilmedikçe, vekâlet sözleşmesi kurulmuş sayılır. Bu hüküm, komisyoncu ve havale işlerinde de aynen uygulanır.

Taraflar aralarında yapmış oldukları bir sözleşmede susmanın kabul sayılacağını kararlaştırmışlarsa, bu halde muhatabın susması, örtülü değil, açık kabul sayılır.

Kabulün Tabi Olduğu Şekil:

Kabul beyanı ilke olarak hiçbir şekle tabi değildir, şekil serbestîsi geçerlidir. Sözleşmenin geçerliliği için şekil şartı öngörülüyorsa, kabul beyanının da bu şekil içinde yapılması gerekir, söz konusu maddeler kabul beyanı için özel bir şekil koşulunu öngörmelidir. Aksi halde, bazı sözleşmelerde öneri şekle tabi olduğu halde kabul iradesi şekil koşuluna uyulmadan beyan edilebilir. Örneğin kefalette alacaklının kabul beyanı şekle tabi değildir. NOT: Kefil okudum diyerek her sayfayı imzalar. Kefalet 10 yıl ile sınırlıdır.

Kabulün hüküm ve Sonuçları:

Kabul, kurucu sonuç doğurur, sözleşme meydana gelir.

Bu Yazıya Tepkiniz Ne Oldu?

Bültenimize Katılın

Hemen ücretsiz üye olun ve yeni güncellemelerden haberdar olan ilk kişi olun.

Yazar Hakkında