21- Roma Borçlar Hukuku / Borç Çeşitleri (Seçimlik, Bölünebilen, Bölünemeyen, Tabi, Eksik)

SEÇİMLİK BORÇLAR

Seçimlik borç ilişkilerinde iki veya daha fazla edim gösterilmiştir. Ancak bu edimlerden yalnızca birinin ifası gerekmektedir. Bu durumda borçlu, belirlenmiş iki yada daha fazla edimden birini yerine getirerek borcundan kurtulur. Seçimlik borçlarda taraflar aksine anlaşma yapmamışlarsa seçim hakkı kural olarak borçluya aittir. Borçlu bu hakkını ifa zamanına kadar geciktirebilir. İfanın seçiminde borçlu alacaklının bu konuda yaptığı teklifi kabul ederse bundan geriye dönemez. Taraflar seçim hakkının alacaklıya veya 3. kişiye ait olacağı yolunda anlaşma yapabilirler. Edimlerden biri borçlunun kusuru olmadan imkansızlaşmışsa diğer edim kendiliğinden borcun konusunu oluşturur.

BÖLÜNEBİLEN VE BÖLÜNEMEYEN BORÇLAR

Eğer borç, borcun bütünlüğü bozulmadan kısım kısım hisse halinde ifa edilebiliyorsa borç bölünebilen bir borçtur, aksi halde ise bölünemeyen borçtur. Bu genellikle edim konusunun bölünebilen bir mal veya hak olup olmamasına bağlıdır.

TABİİ BORÇ (DAVASIZ – EKSİK BORÇ)

Tabii borçların davası oktur. Hukuk düzeni bazen bir kimsenin borçlanmış olduğunu kabul eder fakat bu borçluya karşı actio’ya dayanan bir zorlama kullanılması gerektiğini kabul etmez. Tabii borçlarda alacaklı borçluyu dava edemez ancak borçlu borcun ifasını yaparsa bunu geri isteyemez, zira borç gerçek bir borçtur.

a- En eski tabii borç türü kölelerin akitlerinden doğan borçlardır. Kölelerin hak ehliyeti yoktu ve elde ettikleri şeyler malikleri içindi fakat köle borçlandığı zaman borç maliki bağlamıyordu. Köleye karşı yaptığı akit dolayısıyla azat edilse bile dava açılamazdı.

b- Aynı hakimiyet altındaki kimselerin kendi aralarındaki veya hakimiyete sahip kimseye karşı olan borçları da davasız borçtur. Bunun nedeni malvarlığının zaten tek kişiye yani sadece aile reisine ait olmasıdır.

Roma Hukuku Bazı Ders Özetleri

Roma Hukukunun Diğer Ders Özetleri İçin Tıklayınız.

Youtube Kanalıma Abone olur musunuz? Kanalımda Hukuk Ders İçerikleri yanı sıra çeşitli konularda sohbetler paylaşıyorum arkadaşlarım arasına Abone olarak katılır mısın?

Sizin bu konudaki yorumunuz nedir?

%d blogcu bunu beğendi: